Session 3 Voices for Change A Multi-Stakeholder Dialogue on Youth-Led Online Safety Solutions – พลังเสียงเพื่อการเปลี่ยนแปลง: เวทีเสวนาพหุภาคีเพื่อแนวทางเสริมสร้างความปลอดภัยออนไลน์นำโดยเยาวชน เนื่องในวันส่งเสริมอินเทอร์เน็ตปลอดภัยแห่งชาติ 2569 ณ โรงแรมอีสติน แกรนด์ สาทร กรุงเทพ วันที่ 9-10 ก.พ. 2569

วิทยากรร่วมรับฟังข้อเสนอจากเด็ก

 เด็กและเยาวชนร่วมกันสะท้อนสถานการณ์ความปลอดภัยบนโลกออนไลน์ในปัจจุบันที่ก้าวเข้าสู่ภาวะวิกฤต เด็กร้อยละ 70 ต้องเผชิญกับการถูกคุกคามทางเพศออนไลน์ ปัญหาหลักที่ถูกหยิบยกขึ้นมาคือการล่อลวงเด็กเพื่อแสวงหาประโยชน์ทางเพศหรือ Online Child Grooming ซึ่งจำเป็นต้องมีบทบัญญัติทางกฎหมายและบทลงโทษที่ชัดเจน กระบวนการรายงานหรือการแจ้งเหตุ (report) สายด่วนขอความช่วยเหลือต่างๆ รวมถึงกระบวนการยุติธรรมทางอาญาต้องเข้าถึงง่ายและเป็นมิตรกับเด็ก การเรียกร้องในครั้งนี้ก็เพื่อให้เกิดการทำงานอย่างเป็นรูปธรรมและสามารถติดตามผลได้อย่างต่อเนื่อง สร้างความมั่นใจให้กับผู้เสียหายในการสร้างเกราะป้องกันที่ยั่งยืน

 การเสริมสร้างการรู้เท่าทันสื่อและดิจิทัล (Digital & Media Literacy) ถือเป็นหัวใจสำคัญ โดยเน้นไปที่การสื่อสารให้เด็กเข้าใจนิยามของอันตรายอย่างชัดเจน เช่น การอธิบายคำว่า “grooming คืออะไร” เพื่อให้เด็กสามารถเฝ้าระวังตัวเองว่าอาจจะกำลังตกเป็นเหยื่อของการกรูมมิ่ง เพื่อออกจากสถานการณ์และหาความช่วยเหลือได้อย่างทันท่วงที นอกจากนี้ยังมุ่งเน้นการ “ติดอาวุธ” ทางความคิดให้เด็กรู้จักสิทธิของตนเองและช่องทางขอความช่วยเหลือ ที่สำคัญที่สุดคือการเปิดพื้นที่ให้เด็กและเยาวชนได้มีส่วนร่วมในการทำความเข้าใจและพิจารณาตรวจสอบกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับพวกเขา ก่อนที่จะมีการบังคับใช้จริง

ด้านการดูแลสุขภาพจิตและการยุติความรุนแรง แนวคิดหลักคือ “Stop Bullying & Start Respecting” หรือการหยุดการกลั่นแกล้งรังแกและหันมาเคารพในความแตกต่าง กลไกสนับสนุนที่จำเป็นคือการมีนักจิตวิทยาประจำโรงเรียนและการประชาสัมพันธ์สายด่วน 1300 ให้เข้าถึงง่ายและเป็นมิตรกับเด็ก ขณะเดียวกันสถาบันครอบครัวต้องปรับตัวให้เป็น “พื้นที่ปลอดภัย” ที่พ่อแม่พร้อมรับฟังลูกโดยไม่ตัดสิน (No-Blame Zone) เพื่อให้เด็กกล้าที่จะเปิดเผยปัญหาที่เผชิญอยู่โดยไม่ต้องกังวลว่าจะถูกซ้ำเติม

ในส่วนของมาตรการควบคุมสื่อและแพลตฟอร์มดิจิทัล มีการเรียกร้องให้มีการปิดกั้นเนื้อหาที่ผิดกฎหมายหรือเป็นอันตรายอย่างจริงจัง เช่น บุหรี่ไฟฟ้า สารเสพติด การพนัน และสื่อลามกอนาจาร โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 2 ขวบควรหลีกเลี่ยงการใช้หน้าจอเพราะส่งผลกระทบด้านลบต่อพัฒนาการของสมอง ข้อเสนอแนะสำคัญคือการเรียกร้องให้แพลตฟอร์มดิจิทัลและผู้ถือกฎหมายได้ให้ความสำคัญกับ “ความปลอดภัย” มากกว่าความสะดวกสบายหรือผลประโยชน์ทางธุรกิจ และต้องทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบเพื่อจำกัดการเข้าถึงเนื้อหาที่ไม่เหมาะสมในทุกช่องทาง