Session 7 ต่างมุม ต่างวัย เป้าหมายเดียวกัน: ร่วมออกแบบการใช้งานสื่อ เพื่อเด็กและเยาวชนไทย ถอดรหัสการใช้สื่อของคนทุก Gen โดยมี “เป้าหมายร่วม” คือความปลอดภัยของเด็กและเยาวชน ดังนี้ เสียงสะท้อนจากคนแต่ละรุ่น
- en Alpha (เด็กเล็ก 0-5 ปี): เน้นย้ำว่าไม่ควรใช้จอ เพื่อพัฒนาการทางสมองที่สมบูรณ์
- Gen Z: ยอมรับการควบคุมจากผู้ปกครองได้ แม้จะไม่ถูกใจนัก แต่เพื่ออนาคตที่ดีกว่า โดยเน้นการสร้างความสัมพันธ์กับคนจริง ๆ และดูแลสุขภาพควบคู่ไปด้วย
- Gen Y: ให้ความสำคัญกับการ “รับฟังเสียงเด็ก” ให้มากขึ้น
- Gen X: มองว่าเด็กเล็ก (2-5 ปี) อาจดูจอได้บ้าง แต่ต้องเลือก “เนื้อหา” ที่เหมาะสม
- Baby Boomer: การบังคับใช้กฎหมาย มีความสำคัญกว่า การมีกฎหมายที่ดี เท่านั้น อย่างไรก็ตาม ควรเน้นที่การดูแลเด็กควบคู่กันไปด้วย
ข้อเสนอแนะด้านนโยบายและการกำกับดูแล
- การออกกฎหมาย: มีการตั้งคำถามว่าถึงเวลาที่ไทยต้องมีกฎหมายกำกับสื่อเหมือนหลาย ๆ ประเทศหรือยัง (เช่น ห้ามเด็กต่ำกว่า 2 ขวบ ใช้จอ รวมทีวี , ห้ามเด็กต่ำกว่า 16 ปี ใช้ Social Media) การมีกฎหมายจะทำให้เราตระหนักถึงผลกระทบด้านลบมากยิ่งขึ้น ควรมีการควบคุมดูแล เพราะมีความเสี่ยงจากสแกมเมอร์
- Data-Driven Policy: การออกกฎหมายต้องใช้ “ข้อมูล” มาออกแบบ โดยแก้ที่ความเสี่ยง ซึ่งแตกต่างกันในแต่ละช่วงวัย เช่น เด็ก ควรกำกับเวลาและช่องทางในการใช้งาน ส่วนผู้สูงอายุกำกับเพียงช่องทาง
- Safety by Design: ทุกแพลตฟอร์มต้องถูกออกแบบโดยคำนึงถึงความปลอดภัยตั้งแต่ต้น
ทางออกที่ยั่งยืน: พลังของครอบครัวและการรู้เท่าทัน
- Parenting คือหัวใจ: การดูแลของพ่อแม่สำคัญที่สุด มากกว่าการบังคับใช้กฎหมายเพียงอย่างเดียว
- สร้างสมดุล Online/Offline: เราอาจปกป้องเด็กในโลก Offline มากไป แต่ปล่อยปละในโลก Online จึงควรสร้างกิจกรรมทางเลือกที่เป็นรูปธรรม
- การสอนให้รู้เท่าทัน: เริ่มต้นจากการให้เด็กดูแลตัวเองได้ รู้จักหน้าที่ และรู้เท่าทันสื่อ
แม้คนแต่ละ Gen จะมีวิธีการมอง “หน้าจอ” ที่ต่างกัน แต่จุดตัดที่สำคัญคือการใช้ความรักความเข้าใจในครอบครัว ผสานกับ กฎหมายที่ชาญฉลาด และ การออกแบบเทคโนโลยีที่ปลอดภัย เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมดิจิทัลที่ดีให้กับเด็กไทย
เนื่องในวันส่งเสริมอินเทอร์เน็ตปลอดภัยแห่งชาติ 2569
ณ โรงแรมอีสติน แกรนด์ สาทร กรุงเทพ
วันที่ 9-10 ก.พ. 2569






