Session 4 Digital Intelligence for Youth and Digital Families – เครือข่ายเสริมสร้างทักษะเพื่อเยาวชนและครอบครัวดิจิทัล เนื่องในวันส่งเสริมอินเทอร์เน็ตปลอดภัยแห่งชาติ 2569 ณ โรงแรมอีสติน แกรนด์ สาทร กรุงเทพ วันที่ 9-10 ก.พ. 2569

วิทยากรร่วมเสวนา (เรียงจากซ้ายไปขวา)

 SHIELD Projects โดย ECPAT Foundation และ Save the Children ทำงานร่วมกับเด็กเยาวชน เพื่อรับมือกับภัยคุกคามสมัยใหม่ที่ซับซ้อนอย่าง Deepfake การพนันออนไลน์ การข่มขู่กรรโชกทางเพศเพื่อเรียกรับเงิน (Financial Sextortion) และปัญหาบัญชีม้า

 สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล หรือ depa ทำงานกับกลุ่มเปราะบาง เช่น ผู้สูงอายุหรือคนพิการ ในการพัฒนาทักษะดิจิทัล ซึ่งมีข้อท้าทาย เช่น ข้อจำกัดด้านภาษาและการสื่อสาร ผู้สูงวัยมีพื้นฐานไว้วางใจคนง่ายจึงเป็นเหยื่อของการหลอกลงทุนและหลอกให้รัก (romance scam) เอไอยิ่งมาทำให้การหลอกลวงในยุคนี้สมจริงมากขึ้น จนเหยื่อแยกไม่ออก ทาง depa จึงมีโครงการ “Digital Skill Roadmap” ตั้งแต่ปี 2568 มุ่งยกระดับทักษะดิจิทัลคนไทย 67 ล้านคน ผ่าน 3 กลุ่มหลัก: ทักษะพื้นฐาน (Digital Skill for All), ทักษะอาชีพใหม่ (Digital-driven Career), และทักษะวิชาชีพขั้นสูง (Digital Professional) เพื่อรองรับ 9 อาชีพอนาคตที่ขาดแคลน

 นอกจากนี้ ยังมีการหยิบยกมาตรการคุ้มครองป้องกันภัยออนไลน์จากต่างประเทศมาหารือ เช่น ออสเตรเลียที่เริ่มห้ามการใช้โซเชียลมีเดียในเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี หรือทางยุโรปที่เน้นการออกแบบระบบโดยคำนึงถึงสิทธิเด็กเป็นหลักสำคัญ

 นำมาสู่ข้อเสนอแนะให้ประเทศไทยร่วมมือกับแพลตฟอร์มดิจิทัลในการออกแบบระบบความปลอดภัยที่มีประสิทธิภาพผ่านดัชนีชี้วัดการคุ้มครองเด็กบนโลกออนไลน์ หรือ CPC Index – Child Protection in Cyberspace Index

หัวใจสำคัญของการปรับตัวคือการสร้าง Digital Intelligence หรือความฉลาดทางดิจิทัล โดยสนับสนุนให้เยาวชนใช้ AI อย่างสร้างสรรค์และเรียนรู้ผ่านประสบการณ์จริง ผ่านโครงการสำคัญอย่าง Digital Vaccine เพื่อเช็กภูมิคุ้มกันทางโรคดิจิทัลและสร้างการเรียนรู้เท่าทันสื่อ (Digital Literacy) ซึ่งพบว่าประสบความสำเร็จอย่างมากเมื่อนำไปใช้ในโรงเรียน เป้าหมายหลักคือการทำให้ครู ครอบครัว และโรงเรียนมีความพร้อมในยุค AI (AI-Ready) เพื่อทลายช่องว่างระหว่างวัย (Digital Age Gap) โดยเน้นความเข้าใจและการก้าวไปข้างหน้าพร้อมกันอย่างเหมาะสม

ในด้านกระบวนการทำงาน

 มีการวิเคราะห์พฤติกรรมคนไทยเพื่อวางแนวทางที่ยั่งยืนบนพื้นฐานของความไว้วางใจ สิ่งที่ทุกภาคส่วนเน้นย้ำคือการให้ความสำคัญกับเยาวชนในฐานะฟันเฟืองหลัก โดย “เด็กต้องไม่ใช่ไม้ประดับ” แต่ต้องมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงในการออกแบบกระบวนการเรียนรู้และนโยบายภาครัฐ ผ่านกลไกอย่างสภาเด็ก นอกจากนี้ยังต้องยกระดับคุณภาพของโรงเรียนให้เท่าเทียมกันทั่วประเทศ เพื่อส่งเสริมทักษะดิจิทัลให้เข้าถึงเด็กทุกคนได้อย่างทั่วถึงและมีประสิทธิภาพ